รู้จักซัวเถา–แต้จิ๋ว เมืองสำคัญของชาวจีนโพ้นทะเล
ก่อนออกเดินทาง เรามาทำความรู้จักสองเมืองนี้กันสักนิด เพราะหลายคนมักเข้าใจผิดว่าซัวเถากับแต้จิ๋วคือเมืองเดียวกัน แต่จริงๆ แล้ว ซัวเถา (Shantou) และ แต้จิ๋ว (Chaozhou) เป็นคนละเมืองในมณฑลกวางตุ้ง เพียงแต่อยู่ใน ภูมิภาคเฉาซ่าน (Chaoshan) เหมือนกัน เลยทำให้มีทั้งภาษา อาหาร และวัฒนธรรมสายเลือดเดียวกันนั่นเอง
- ซัวเถา เติบโตจากการเป็นเมืองท่าการค้าสำคัญ ในอดีตบรรพบุรุษจำนวนมากก็ลงเรือออกจากที่นี่เพื่อไปเสี่ยงโชคในต่างแดน รวมถึงประเทศไทยด้วย
- แต้จิ๋ว เมืองโบราณเปี่ยมเสน่ห์ที่ยังคงอนุรักษ์วัดวาอารามและอาคารเก่าแก่ บอกเล่าประวัติศาสตร์ย้อนหลังไปได้หลายร้อยปี
การมาเที่ยวสองเมืองนี้คู่กัน จึงเหมือนเราได้ย้อนเวลากลับไปเห็นทั้งจุดเริ่มต้นของการเดินทางและรากเหง้าวัฒนธรรมของชาวแต้จิ๋วที่ส่งต่อความยิ่งใหญ่ไปทั่วโลก
อ่านบทความที่น่าสนใจ: จากซัวเถาสู่ไทย ย้อนรอยบรรพบุรุษชาวไทยเชื้อสายแต้จิ๋ว

1. ย่านเมืองเก่าเสี่ยวกงหยวน (Shantou Small Park)
มาเที่ยวซัวเถาทั้งที ต้องลองเดินเล่นที่ ย่านเสี่ยวกงหยวน เพราะที่นี่เคยเป็นศูนย์กลางการค้าที่คึกคักของเมืองในอดีต อาคารหลายหลังสร้างเป็นตึกแถวแบบฉีโหลวที่มีทางเดินอยู่ใต้ชายคา ผสมผสานสถาปัตยกรรมจีนกับอิทธิพลตะวันตกได้อย่างสวยงาม
ใจกลางย่านมีศาลาอนุสรณ์ซุนยัตเซ็นเป็นจุดสังเกตสำคัญ ถนนหลายสายแผ่ออกไปรอบ ๆ คล้ายรูปพัด ระหว่างเดินยังมีร้านอาหารพื้นเมือง ร้านชา และตึกเก่าให้แวะถ่ายภาพ เป็นมุมที่ชวนให้นึกถึงซัวเถาในยุคที่เรือสินค้าเดินทางเข้าออกท่าเรืออย่างไม่ขาดสาย

2. พิพิธภัณฑ์เฉียวพี (Shantou Qiaopi Museum)
อีกหนึ่งสถานที่ที่คนไทยเชื้อสายจีนน่าจะรู้สึกผูกพันเป็นพิเศษคือ พิพิธภัณฑ์เฉียวพี ซึ่งจัดแสดงจดหมายและเอกสารการส่งเงินกลับบ้านของชาวจีนที่เดินทางไปทำงานต่างแดน โดยเอกสารเฉียวพีได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World) ของ UNESCO ในปี ค.ศ. 2013
ในอดีตชาวจีนโพ้นทะเลจำนวนมากต้องจากครอบครัวไปไกลหลายพันกิโลเมตร บางคนทำงานอยู่ในประเทศไทย ก่อนส่งเงินพร้อมข้อความสั้น ๆ กลับไปให้คนทางบ้าน เอกสารเหล่านี้จึงไม่ได้บอกแค่จำนวนเงิน แต่ยังบันทึกความคิดถึง ความห่วงใย และความหวังของผู้คนเอาไว้ด้วย
3. ศาลเจ้าเล่าม่ากง (Laoma Gong)
จากเรื่องราวการเดินเรือ มาต่อกันที่ ศาลเจ้าเล่าม่ากง ศาลเจ้าเก่าแก่สมัยราชวงศ์ชิงในย่านเสี่ยวกงหยวน สร้างขึ้นราวปี ค.ศ. 1879 เพื่อบูชา เจ้าแม่หม่าโจ้ว (Mazu) หรือเทพีแห่งท้องทะเล ซึ่งชาวจีนชายฝั่งเคารพในฐานะผู้คุ้มครองชาวประมงและผู้เดินเรือ
ภายในศาลเจ้าจะเป็นสถาปัตยกรรมศาลเจ้าแบบแต้จิ๋ว ทั้งงานแกะสลักและการตกแต่งหลังคาที่มีรายละเอียดประณีต สำหรับคนไทยที่คุ้นกับศาลเจ้าแม่หม่าโจ้วริมแม่น้ำเจ้าพระยา การมาเยือนศาลเจ้าในซัวเถาก็ช่วยให้เห็นว่าความเชื่อเดียวกันนี้เคยเดินทางข้ามทะเลมาพร้อมกับชาวจีนโพ้นทะเลอย่างไร
อ่านบทความที่น่าสนใจ: ตามรอยเจ้าแม่ทับทิมองค์แรก ตำนานเกาะเหมยโจวสู่ศาลเจ้าทั่วเอเชีย

4. ศาลเจ้าไต่ฮงกง (Dafeng Memorial Site)
หากเคยได้ยินชื่อมูลนิธิป่อเต็กตึ๊งในประเทศไทย ต้องมาทำความรู้จัก หลวงปู่ไต่ฮงกง กันให้มากขึ้นแล้ว! เพราะท่านเป็นพระสงฆ์สมัยราชวงศ์ซ่งที่ได้รับความเคารพจากชาวแต้จิ๋วในด้านความเมตตาและการช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยาก
บริเวณเหอผิงในเขตเฉาหยาง เมืองซัวเถา มีสถานที่ระลึกถึงหลวงปู่ไต่ฮงกงและเรื่องราวการทำงานเพื่อชุมชนของท่าน รวมถึงสะพานเหอผิง (和平桥) ที่ท่านริเริ่มสร้างเพื่อช่วยให้ชาวบ้านข้ามแม่น้ำได้อย่างปลอดภัย ความศรัทธานี้แพร่ไปพร้อมกับชาวแต้จิ๋วในต่างแดน และกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการกุศลในชุมชนจีนหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วย

5. สุสานฉลองพระองค์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (King Taksin Memorial)
หนึ่งในที่เที่ยวซัวเถาที่มีความหมายต่อคนไทยมากที่สุดคือ อนุสรณ์สถานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ที่หมู่บ้านหัวฟู่ เขตเฉิงไห่ ซึ่งเป็นถิ่นบรรพบุรุษฝ่ายพระราชบิดาของพระองค์
ตามเรื่องเล่าที่สืบทอดกันมา หลังจากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จสวรรคต ข้าราชบริพารเชื้อสายจีนได้นำฉลองพระองค์ (เครื่องแต่งกาย) และพระมาลา (หมวก) ของพระองค์กลับไปยังบ้านเกิดของพระราชบิดาในเมืองซัวเถา เพื่อเป็นที่ระลึกถึงพระองค์ สถานที่แห่งนี้จึงได้รับการเคารพในฐานะอนุสรณ์สถานที่สะท้อนความผูกพันทางประวัติศาสตร์ระหว่างไทยกับจีน

6. เกาะหนานอ้าว (Nan'ao Island)
เที่ยวเมืองเก่าและศาลเจ้ากันแล้ว ลองเปลี่ยนบรรยากาศมาสัมผัสทะเลที่ เกาะหนานอ้าว กันบ้าง โดยสามารถเดินทางข้ามสะพานหนานอ้าวจากแผ่นดินใหญ่ไปยังเกาะได้
ที่นี่มีทั้งชายหาด ประภาคาร และหมู่บ้านชาวประมงให้ชม โดยเฉพาะบริเวณอ่าวชิงอ้าวที่มีทิวทัศน์ทะเลเปิดกว้าง และหอสัญลักษณ์เส้นทรอปิกออฟแคนเซอร์ (Tropic of Cancer Marker) จุดเช็กอินยอดนิยมของเกาะ บรรยากาศต่างจากย่านเมืองเก่าอย่างสิ้นเชิง และยังช่วยให้เห็นอีกด้านหนึ่งของซัวเถาที่ผูกพันกับทะเลมาตั้งแต่อดีต

7. ถนนไผฟางเจีย (Paifang Street)
จากเมืองท่าซัวเถา ต่อไปเราจะพาเข้าสู่เมืองเก่าแต้จิ๋วที่เต็มไปด้วยสถาปัตยกรรมและเรื่องราวทางวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ จุดแรกที่ไม่ควรพลาดคือ ถนนไผฟางเจีย ถนนเก่าแก่ที่มีซุ้มประตูหินโบราณ 23 ซุ้มเรียงรายอยู่ตลอดแนว พร้อมอาคารแบบฉีโหลวและตรอกซอยดั้งเดิม
ระหว่างเดินเล่นจะพบร้านชา ร้านอาหารพื้นเมือง และงานหัตถกรรมที่สะท้อนวัฒนธรรมแต้จิ๋วได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะการดื่มชากังฟูที่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตคนท้องถิ่น ใครอยากชิมอาหารแต้จิ๋วต้นตำรับ แถวนี้ก็มีร้านให้เลือกแวะกันเพลินเลย

8. สะพานกว่างจี้ (Guangji Bridge)
เดินต่อมาที่แม่น้ำหานเจียงก็จะพบ สะพานกว่างจี้ หรือสะพานเซียงจื่อเฉียว หนึ่งในแลนด์มาร์กสำคัญของเมืองแต้จิ๋วที่เริ่มสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยราชวงศ์ซ่งใต้
ความพิเศษของสะพานแห่งนี้อยู่ตรงการผสมผสานโครงสร้างสะพานหินกับสะพานลอยน้ำที่ใช้เรือเชื่อมต่อกัน โดยช่วงกลางเป็นสะพานเรือ 18 ลำที่สามารถเปิดให้เรือแล่นผ่านได้ และได้ชื่อว่าเป็น 1 ใน 4 สะพานโบราณที่มีชื่อเสียงของจีน เป็นภูมิปัญญาด้านการคมนาคมที่น่าทึ่งมากสำหรับยุคโบราณ

9. วัดไคหยวน (Kaiyuan Temple)
อีกหนึ่งสถานที่สำคัญคือ วัดไคหยวน วัดพุทธที่ก่อตั้งในปี ค.ศ. 738 สมัยราชวงศ์ถัง และยังคงเป็นศูนย์กลางทางพระพุทธศาสนาของชุมชนในปัจจุบัน
เมื่อเดินเข้ามาจะเห็นวิหารที่จัดวางอย่างเป็นระเบียบตามสถาปัตยกรรมวัดจีนโบราณ ภายในมีงานศิลปกรรมและโบราณวัตถุจากหลายยุคสมัย ใครที่ชอบชมวัดเก่าและเรื่องราวประวัติศาสตร์จะได้เห็นอีกมุมหนึ่งของเมืองแต้จิ๋วที่เงียบสงบแตกต่างจากถนนการค้าด้านนอก

10. หอประตูกว่างจี้ (Guangji Gate Tower)
ปิดท้ายกันที่ หอประตูกว่างจี้ ประตูเมืองฝั่งตะวันออกอันยิ่งใหญ่ของเมืองเก่าแต้จิ๋ว ตั้งอยู่ติดริมแม่น้ำหานเจียง ตรงข้ามกับสะพานกว่างจี้ โดยมีประวัติศาสตร์ยาวนานย้อนไปถึงสมัยราชวงศ์หมิง
ตัวอาคารเป็นสถาปัตยกรรมจีนโบราณไม้ 3 ชั้น หลังคาซ้อนชั้น ตั้งเด่นอยู่บนกำแพงเมืองอิฐขนาดใหญ่ เมื่อมองมาจากฝั่งสะพานจะเห็นหอประตูตั้งตระหง่านริมแม่น้ำ ชวนให้นึกถึงยุคโบราณที่พ่อค้าและผู้คนสัญจรเข้าออกประตู
ช่วงค่ำจะเปิดไฟประดับทั่วทั้งหอประตูและกำแพงเมือง บอกเลยว่าแสงไฟสะท้อนกับผืนน้ำยามค่ำคืนสวยงามมาก เหมาะกับการมาเดินเล่น รับลมเย็น ๆ และเก็บภาพความประทับใจส่งท้ายทริปแต้จิ๋วสุด ๆ
เดินทางไปซัวเถา–แต้จิ๋วอย่างไร?
สนามบินหลักของภูมิภาคคือ ท่าอากาศยานนานาชาติเจียหยางเฉาซ่าน (Jieyang Chaoshan International Airport) ซึ่งอยู่ระหว่างซัวเถา แต้จิ๋ว และเจียหยาง หรือจะบินไปกว่างโจวหรือเซินเจิ้นแล้วต่อรถไฟความเร็วสูงไปยังสถานีเฉาซ่านก็ได้ ที่เที่ยวข้อ 1–6 ในบทความนี้อยู่ในเมืองซัวเถา ส่วนข้อ 7–10 อยู่ในเมืองเก่าแต้จิ๋ว สองเมืองห่างกันราว 40 กิโลเมตร ใช้เวลาด้วยรถยนต์ราว 1 ชั่วโมง จึงควรแบ่งเที่ยวเมืองละอย่างน้อย 1 วัน
เที่ยวซัวเถา–แต้จิ๋วช่วงไหนดี?
- ฤดูใบไม้ผลิ (มีนาคม–พฤษภาคม) อุณหภูมิประมาณ 15–28°C อากาศเริ่มอุ่นขึ้น ต้นไม้เขียวสด เหมาะกับการเดินชมเมืองเก่า แต่ช่วงปลายฤดูฝนอาจตกบ่อยขึ้น
- ฤดูร้อน (มิถุนายน–สิงหาคม) อุณหภูมิประมาณ 25–32°C อากาศร้อนชื้นและมีฝนค่อนข้างมาก บางช่วงอาจมีพายุ จึงควรเตรียมร่มหรือเสื้อกันฝนติดตัว
- ฤดูใบไม้ร่วง (กันยายน–พฤศจิกายน) อุณหภูมิประมาณ 17–31°C ช่วงกันยายนยังค่อนข้างร้อน แต่พอเข้าสู่ตุลาคมและพฤศจิกายน อากาศจะเริ่มเย็นสบาย เหมาะกับการเดินเที่ยวถนนไผฟางเจียและย่านเมืองเก่าเสี่ยวกงหยวน
- ฤดูหนาว (ธันวาคม–กุมภาพันธ์) อุณหภูมิประมาณ 11–21°C อากาศเย็นลงและฝนน้อยกว่าช่วงฤดูร้อน เหมาะกับการเที่ยววัดและศาลเจ้า แต่ควรพกเสื้อกันหนาวไว้สำหรับช่วงเช้าและกลางคืน
หากตั้งใจเดินชมเมืองเก่าและศาลเจ้าเป็นหลักอาจเลือกไปช่วงตุลาคม–พฤศจิกายน เพราะอากาศโดยทั่วไปเริ่มเย็นลง ส่วนช่วงอื่นก็เที่ยวได้เช่นกัน แต่อย่าลืมเตรียมตัวตามสภาพอากาศอยู่เสมอ
ใครที่อยากตามรอยเมืองเก่าและสถานที่สำคัญของชาวจีนโพ้นทะเลแบบไม่ต้องจัดเส้นทางเอง สามารถลองดู โปรแกรมทัวร์จีน Panda Holiday ได้เลย
ตามรอยความทรงจำและวัฒนธรรมจีนโพ้นทะเล
ตั้งแต่ถนนการค้าเก่าแก่ของซัวเถา ศาลเจ้าไต่ฮงกงอันเป็นศูนย์รวมจิตใจ ไปจนถึงสะพานกว่างจี้และวัดไคหยวนแห่งเมืองแต้จิ๋ว เต็มไปด้วยเรื่องราวอันทรงคุณค่าของบรรพบุรุษที่เคยข้ามน้ำข้ามทะเลไปสร้างชีวิตใหม่ การได้มาเยือนที่นี่สักครั้ง จึงไม่ใช่แค่การท่องเที่ยว แต่คือโอกาสได้ย้อนกลับมาสัมผัสประวัติศาสตร์ รากเหง้า และสายสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงกับคนไทยเชื้อสายจีนอย่างลึกซึ้ง
ใครอยากออกเดินทางไปสัมผัสเมืองบรรพบุรุษและตามรอยรากเหง้าชาวจีนโพ้นทะเลด้วยตัวเอง Panda Holiday มีโปรแกรมทัวร์ซัวเถา–แต้จิ๋วสุดพิเศษ ร่วมเดินทางกับ อาจารย์วิโรจน์ ตั้งวาณิชย์
ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมจีน ที่จะพาไปเรียนรู้เรื่องราวของชาวจีนแต้จิ๋ว ความผูกพันระหว่างไทยกับจีน และสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์
ให้การเดินทางครั้งนี้เป็นมากกว่าการท่องเที่ยว แต่ยังเป็นโอกาสได้ย้อนรอยความทรงจำและสัมผัสรากเหง้าของบรรพบุรุษอย่างลึกซึ้ง พร้อมเดินทางสะดวกสบายด้วยรถโค้ช VIP เบาะ 2-1 พักโรงแรมระดับ 4–5 ดาว อาหารครบตามโปรแกรม และมีไกด์คอยดูแลตลอดเส้นทาง สามารถสอบถามรายละเอียดโปรแกรมทัวร์และวันเดินทางกับ Panda Holiday ได้เลย
สอบถามโปรแกรมท่องเที่ยวจีน รับจัดกรุ๊ปส่วนตัว และกรุ๊ปวีไอพี
- Hotline: 086-317-1624 / 097-238-7785
- Office: 02-157-0999
- Facebook: Panda Holiday – แพนด้า ฮอลิเดย์
- TikTok: Pandaholiday
- Line: @pandaholiday
- Email: salespandaholiday@gmail.com
- ชมโปรแกรมทัวร์จีนเพิ่มเติมได้ที่ Panda.co.th
- อ่านรีวิวจากลูกค้าจริงได้ที่ แพนด้า ฮอลิเดย์ (Panda Holiday)
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับซัวเถา–แต้จิ๋ว
Q: ช่วงเวลาไหนเหมาะกับการเที่ยวซัวเถาและแต้จิ๋วที่สุด?
A: ช่วงตุลาคม–ธันวาคมอากาศเย็นสบายและฝนน้อย เหมาะกับการเดินชมเมืองเก่าที่สุด ส่วนช่วงมีนาคม–พฤษภาคมก็เที่ยวได้แต่อาจมีฝน ควรเลี่ยงฤดูร้อนที่ร้อนชื้นและมีพายุ ส่วนฤดูหนาวอุณหภูมิราว 11–21°C ไม่ได้หนาวจัด แค่ควรพกเสื้อกันหนาวบาง ๆ
Q: คนไทยเชื้อสายจีนควรไปเที่ยวจุดไหนเป็นพิเศษ?
A: พิพิธภัณฑ์เฉียวพี ศาลเจ้าไต่ฮงกง และอนุสรณ์สถานพระเจ้าตากสินมหาราช เป็นสถานที่ที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และความทรงจำของชุมชนจีนในไทยได้อย่างน่าสนใจ
Q: อาหารที่ซัวเถาและแต้จิ๋วเผ็ดไหม?
A: อาหารแต้จิ๋วรสชาติไม่จัดจ้าน เน้นความสดและกลมกล่อม เหมาะกับคนไทยที่ชอบอาหารรสกลาง ๆ เมนูเด่นเช่น ห่านพะโล้ (卤鹅) หม้อไฟเนื้อสดและลูกชิ้นเนื้อซัวเถา หอยทอด (蚝烙) และข้าวต้มแต้จิ๋ว ลองชิมได้ไม่ต้องกลัวเผ็ด
Q: ที่เที่ยวซัวเถาและแต้จิ๋วใช้เงินสดหรือบัตรเครดิตได้ไหม?
A: เมืองจีนใช้จ่ายผ่านมือถือเป็นหลัก ร้านค้าขนาดเล็กส่วนใหญ่ไม่รับบัตรเครดิตโดยตรง แนะนำให้ผูกบัตรต่างชาติกับ Alipay หรือ WeChat Pay ก่อนเดินทาง และพกเงินสดหยวนสำรองไว้บ้าง
